• Yap işlet devret talanı | Kütahya Zafer Havalimanı
    03 Ekim 2019

    Yap-işlet-devret modeli ile kamunun uğradığı zararlara her gün bir yenisi daha ekleniyor. Devletin ihale usulü ile belirli bir süre boyunca özel şirketlere kiraladığı ve kamu kaynakları ile teşvikler vererek hayata geçirdiği projelerin çoğu, kamunun ihtiyacı olmayan ve kamuyu zarara uğratan projeler.

    Tanıdık şirket

    Kamunun zarara uğratıldığı en bariz örneklerden birisi, Kütahya Zafer Havalimanı. 2012 yılında yapımı tamamlanan projenin ihale süreci 2010 yılında başladığında yalnızca bir şirket ihaleye katıldı, IC İçtaş. IC İçtaş, kamuoyunda bilinen ve düzenli olarak kamu ihalelerini alan bir firma. Daha önce 3. Boğaz Köprüsü, Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi ve Ordu-Giresun Havalimanı gibi projeleri alan şirket, tek başına girdiği ihaleyi 50 milyon avroya kazandı.

    İşte IC İçtaş’ın üstlendiği projelerin bazıları:

    Hazineden 205 milyon avro ödenecek

    Yapılan anlaşmaya göre ilk 4 yıl için 20 milyon avro garanti para şirkete ödenecekti. Projenin tamamında ise yap-işlet-devret kapsamında 30 yıl içinde, işletmeden elde edilen kar hariç, IC İçtaş firmasına Hazine’den 205 milyon 281 bin avro garanti para ödenecek. 2012-2017 yılları arasında Sayıştay Raporu’na göre Hazine’den IC İçtaş şirketine toplamda 20 milyon 855 bin 948 avro ödendi. 2019 yılı itibariyle IC İçtaş firmasına devlet tarafından ödenen garanti ücret 32 milyon 771 bin 650 avro düzeyine geldi. Peki Zafer Havalimanı bu süreç içerisinde kaç yolcu taşıdı? Uluslararası Şeffaflık Derneği’nin hazırladığı infografikte, konunun boyutları gözler önüne seriliyor.

    Garanti edilen yolcu sayısının yüzde 3’ü bile uçmadı

    Devlet tarafından şirkete kademeli olarak artan bir şekilde yolcu garantisi verildi. Projenin hayata geçtiği 2012 yılı için devlet tarafından verilen iç hat yolcu garantisi 50 bin iken dış hat yolcu garantisi 35 bindi. Oysa 2012 yılında Zafer Havalimanı’nı kullanan iç hat yolcu sayısı bin 522 oldu. Dış hat yolcu sayısı ise 0 (sıfır). Projede hedeflenen yolcu sayısındaki yanılma payı, ilk yılın sonunda yüzde 98,2 olarak gerçekleşti ve devlet, havalimanını kullanmayan binlerce yurttaş adına Hazine’den IC İçtaş şirketine toplamda 446 bin 956 avro garanti para ödedi.

    Kimseye hizmet edemeyen havalimanı

    Uşak-Afyon ve Kütahya illerindeki yurttaşlara hizmet etmek amacıyla kurulan fakat gelinen noktada kimsenin kullanmadığı bir işletmeye dönüşen Zafer Havalimanı için şirkete garanti edilen yolcu sayısı bölgedeki üç ilin nüfusu ile kıyaslandığında gerçek dışı bir tablo ortaya çıkıyor.

    Komisyon kuruldu

    Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım’ın konu ile ilgili verdiği soru önergesine yanıt olarak, Zafer Havalimanı’nın yolcu kapasitesini artırmak amacı için DHMİ Genel Müdürlüğü yetkilileri ile işletmeci şirket yetkililerinden oluşan bir komisyon kurduklarını bildirdi. Komisyon çalışmaları kapsamında, şirketin, Sağlık Turizmi fuarlarına katıldığını belirten Turhan, askeri birlik ve üniversitelerden veriler aldığını, turizm acentaları ile turistik bir paket program oluşturulmasına yönelik görüşmeler yaptığını ifade etti.