• Doğu Karadeniz’de kutlanan Kalandar nedir?
    13 Ocak 2020

    Doğu Karadeniz bölgesinde sürdürülen geleneklerden birisi olan Kalandar, her yıl aynı günde gerçekleştiriliyor ve Ocak ayının 13’ünü 14’üne bağlayan gece çeşitli ritüeller ile kutlanıyor.

    Nedir? 

    Kalandar, Rumi Takvim’in ilk adıdır. Miladi takvime göre yılın ilk günü 14 Ocak gününe denk gelir. Özellikle Trabzon başta olmak üzere, Karadeniz Bölgesi’nde bu gecenin büyük önemi vardır. Bu önemli gece ismini bölgede çekilen bir filme vermişti.

    Nasıl kutlanır?

    Geleneksel olarak bu gecede çocuklar dışarıya çıkarak, evleri dolaşırlar. Ellerindeki poşetleri evlerin kapısına bırakıp zile basan çocuklar, ev halkının poşetin içine koyacağı hediyeleri beklerle ve bu sırada mani söylerler.

    Ayrıca Kalandar ayının ilk günü (14 Ocak), eve giren kişinin uğur getireceğine inanılır; bu yüzden zengin ve varlıklı insanların eve girmesi temenni edilir.

    Trabzon’da yoğun olarak kutlanan ritüelin adetleri kendi içinde yörelere göre değişkenlik gösterebiliyor.

    Bu gece, çocuklar giydikleri ilginç kıyafetler ve omuzlarına aldıkları poşetlerle ‘Kalandar Gecesi, Devlet Bacası, Torbayı Dolduran, Cennet Hocası’ diye seslenerek evlerden genellikle paraya çevirilebilecek tahıl ürünlerini toplar, sonraki gün de pazarda satarlardı. Sabahı, güneş doğmadan evdekilerden biri kalkar ve evin her tarafına su serper, mısır haşlar; evdeki çocuklara yedirir.

    16 Punto olarak bu gece söylenen manilerinden örnekleri okurlarımıza sunuyoruz:

    – “Kalandar gecesi devlet bacası,
    Tasımı dolduran cennet hocası.,
    Doldurtmayan cehennem hocası,
    Üstte erkeği altta dişi.”

    – “Karlanguş yuva yapar,
    Karaağaç doruğuna,
    Bizim kızlar dayanmaz,
    Zemheri soğuğuna”

    – Kalandar geceleri,
    Devlet bacaları,
    Altında dişi buzak,
    Üstünde erkek uşak”

    Arap Alevilerinin kutladığı Ras-el Seni nedir?